Waarom gaan we dit doen?

Een goede overdracht van gegevens over de ontwikkeling van het kind van de voorschoolse voorzieningen naar het basisonderwijs is belangrijk. We willen graag dat kinderen een ononderbroken ontwikkeling kunnen doormaken. Met de gegevens uit de overdracht weten leerkrachten onderbouw beter wat de actuele ontwikkeling van kinderen is. Er ontstaan een goede doorgaande lijn.
In verschillende wijken en dorpen zijn al afspraken gemaakt over een goede overdracht van gegevens over de ontwikkeling van kinderen van peuterspeelzaal/kinderopvang naar de basisschool. Helaas is dat niet in de gehele gemeente Emmen het geval. De inhoud en volledigheid van de overdracht is van wisselende kwaliteit. In sommige gevallen vindt er zelfs helemaal geen overdracht plaats. Om deze reden is besloten om een nieuw model te ontwikkelen en deze gemeentebreed in te voeren.

Wat gaan we doen?

Door middel van een standaard formulier dragen peuterspeelzalen en kinderopvang de belangrijke informatie over aan het basisonderwijs, zodat de leerkracht van groep 1 die kan gebruiken bij het vormgeven van het onderwijs en aan kan sluiten bij de actuele ontwikkeling van het kind. De nieuwe overdracht bestaat uit twee delen. Deel 1 bestaat uit algemene kindgegevens en deel 2 geeft een overzicht van de actuele ontwikkeling van het kind op verschillende gebieden. In het overdrachtprotocol staat hoe gewerkt moet worden met het formulier. Iedere organisatie zorgt zelf voor een goede inbedding in beleid, registratie en werkwijze. De overdracht zal ook binnen de kernteams Brede School besproken worden.
We verzoeken alle voorschoolse voorzieningen nadrukkelijk om te gaan werken met deze overdracht. Zo zullen alle kinderen, die van een peuterspeelzaal of kinderopvang komen en naar de basisschool gaan, profiteren van een goede doorgaande lijn! Tot nu zijn de reacties positief en enthousiast.

Taalontwikkeling bij jonge kinderen

Taal en taalvaardigheid is cruciaal voor succes op school en om mee te kunnen doen in de hedendaagse maatschappij. Het stimuleren van de taalontwikkeling moet vroeg beginnen, zo wijst onderzoek uit. Kinderen zijn dan extra ontvankelijk om taal te leren. Al pratend en luisterend bouwen kinderen op eigen kracht taalvaardigheid op, mits er voldoende taalaanbod is! Ouders spelen dus een belangrijke rol in de taalontwikkeling van hun kind(eren). Veel praten, voorlezen, vertellen, voorwerpen benoemen en spelletjes doen vanaf de babyperiode stimuleert het jonge kind om zelf taal te leren gebruiken. Het Rijk zet daarom in op extra stimuleren van taalontwikkeling bij jonge kinderen om mogelijke taalachterstanden te bestrijden. Voor- en vroegschoolse educatie is het voertuig.
Voor- en vroegschoolse educatie (VVE)
Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) is onderwijs bestemd voor jonge kinderen om mogelijke (taal)achterstanden zo vroeg mogelijk op te sporen en te bestrijden. Via speelse educatieve programma’s worden jonge kinderen gericht gestimuleerd in hun ontwikkeling. Zo wordt een slechte start op de basisschool voorkomen. VVE begint op de peuterspeelzaal of de kinderopvang en loopt door tot in de eerste groepen van de basisschool. Er zijn verschillende programma’s voor voor- en vroegschoolse educatie. In Emmen gebruiken we Puk & Ko en Uk & Puk. Voorschoolse voorzieningen en basisscholen moeten samen werken aan een goede voor- en vroegschoolse educatie en een goede doorgaande lijn.
Wet OKE
Het doel van het OKE wetsvoorstel is om de taalontwikkeling van jonge kinderen te stimuleren en de kwaliteitseisen van de peuterspeelzalen te verbeteren. De wet OKE regelt drie dingen: 1) een kwaliteitsimpuls voor peuterspeelzalen door de wet- en regelgeving voor peuterspeelzalen meer op één lijn te brengen met die voor kinderopvang; 2) peuterspeelzalen financieel toegankelijk maken en houden en 3) dat gemeenten, een breder en beter aanbod van voorschoolse educatie aanbieden, zowel in peuterspeelzalen als in kinderdagverblijven. De wet OKE is in werking getreden op 1 augustus 2010. Hiermee hebben gemeenten de wettelijke verantwoordelijkheid om een goed voorschools aanbod te bieden aan alle jonge kinderen die risico lopen op een taalachterstand. Gemeenten hebben een inspanningsverplichting om alle kinderen uit de doelgroep met voorschoolse educatie te bereiken. De gemeente dient afspraken te maken met betrokken partijen, in ieder geval over de organisatie van de doorgaande leerlijn van voorschoolse naar vroegschoolse educatie. Dit door afspraken tussen voorschoolse voorzieningen en basisscholen over de wijze waarop gegevens over de ontwikkeling van het kind worden overgedragen. Door het gebruik van het overdrachtsformulier (en protocol) voldoen wij aan deze wettelijke taak.
Vanzelfsprekend
De regio Zuidoost-Drenthe is aangewezen als ‘impulsgebied’, omdat blijkt dat hier relatief veel kinderen zijn die met een taalachterstand de basisschool binnenkomen en omdat onderwijsresultaten achterblijven ten opzichte van andere kinderen in Nederland. Het ministerie van OC&W stelt extra middelen beschikbaar om de kwaliteit van VVE te verbeteren. Vier gemeenten in Zuidoost-Drenthe, waaronder Emmen, starten gezamenlijk het project Vanzelfsprekend om versterkt in te zetten op het vroegtijdig signaleren en bestrijden van taalachterstanden. We maken ons hard voor voldoende VVE-plaatsen in Emmen, goed opgeleide pedagogisch medewerkers, een kwalitatief hoogwaardig VVE-aanbod en een goede doorgaande lijn. Alle activiteiten zijn gericht op het bevorderen van de taalvaardigheid bij jonge kinderen en het creëren van een taalrijke omgeving. In het kader van Vanzelfsprekend is een overdrachtsformulier en protocol ontwikkeld. Van 1 april tot 1 september 2010 is het formulier getest en geevalueerd. De reactie waren over het algemeen erg positief. Aandachtspunten zijn verwerkt in een definitief model.